Ο γιος του πατέρα μου

Πατρώνυμο στον δυτικό κόσμο δεν υπάρχει. Ή τουλάχιστον δεν χρησιμοποιείται για να ταυτίσει ένα άτομο. Πέραν του ονοματεπωνύμου, ο κάθε Βορειοευρωπαίος έχει και χρησιμοποιεί σαν περαιτέρω προσδιοριστικό στοιχείο του ατόμου την ημερομηνία γέννησης του. Έτσι ο Ζαν είναι ο Ζαν Μορίς, γεννηθείς την 02.03.1983 και ο Χάνς είναι ο Χάνς Φίσερ , γεννηθείς την 02.01.1959.

Στην Ελλάδα χρησιμοποιείται κατά κόρον το πατρώνυμο αντί της ημερομηνίας γέννησης. Δηλαδή ο Βασίλης είναι του γιος Γεωργίου , ο Δημήτρης είναι του Παντελή και η ημερομηνία γέννησης του δεν είναι επαρκές στοιχείο ή τέλος πάντων δευτερεύον και αδιάφορο στην ταυτοποίηση του

.

Ιστορικοί οι λόγοι μεταξύ άλλων, σίγουρα. Όταν τα κράτη είχαν μητρώα των πολιτών τους, (ΓΙΑΤΙ είχαν τόσο εσπευσμένα μητρώα των πολιτών τους τα κράτη , δεν ενδιαφέρει εδώ), εμείς όχι κράτος, αλλά ζούσαμε στα βουνά και τα λαγκάδια. Ούτε πόλεις δεν υπήρχαν.

Αλλά δεν είναι μόνο ζήτημα ιστορικό αναγόμενο σε αδυναμίες ύπαρξης και τήρησης καταλόγων πολιτών δηλαδή στην έλλειψη κρατικής , οργανωμένης οντότητας..

Είναι και πολιτιστικό το θέμα. Βαθειά πολιτιστικό. Που για να υπάρξει όμως πολιτισμός, χρειάζεται τις ........πόλεις. Πολιτισμός σοβαρός έξω από την πόλη ούτε υπήρξε ποτέ, ούτε θα υπάρξει ποτέ στο μέλλον. Τα όσα σημαντικά ΄η ασήμαντα  ιδιάζοντα σε πολιτισμό που δημιουργήθηκαν ή καλλιεργήθηκαν στα χωριά , δεν έχουν σχέση με σοβαρό πολιτισμό αλλά είναι φολκλορικές επιταγές, δημιουργούμενα από την ανάγκη ύπαρξης συνεκτικής ουσίας μεταξύ των χωριατών. Για να αναγνωρίζονται και να μην σφάζονται μεταξύ τους .

Λέγαμε λοιπόν ότι το πατρώνυμο δεν χρησιμοποιείται στην εσπερία σε αντίθεση στην καθ΄ ημάς ανατολή. Και είναι πολιτιστική επιλογή ή επιταγή. Διότι στην Δύση δημιουργήθηκε και καλλιεργήθηκε ή έννοια του ατόμου. Της αυθύπαρκτης , ανεξάρτητης ελάχιστης μονάδας εντός ενός κοινωνικού συνόλου. Το άτομο,  με νομική υπόσταση, δεν προσδιορίζεται ως ο υιός κάποιου άλλου. Δεν είναι συνέχειά του, δεν είναι η περιουσία του (το κτητικό άρθρο «του» που χρησιμεύει μετά το επώνυμο για το πατρώνυμο, αυτό ακριβώς δηλώνει  εν τέλει).

Δεν νοείται να πεις δηλαδή στη Γερμανία τον Χάνς γιο «του» Μίχαελ. Θα σε πάρει και θα σε σηκώσει. Θα σου πει ότι δεν είναι ούτε ιδιοκτησία, ούτε παρακολούθημα του πατέρα του και θα σε διαολοστείλει. Και με το δίκιο του  ως ένα βαθμό.

Σε μας η δήλωση  «ο υιός του τάδε ή του δείνα» ήταν επαρκές στοιχείο προσδιορισμού κάποιου. Διότι, κυρίως στα χωριά, που ήταν όλη η Ελλάδα στη νεότερη ιστορία της και συνεχίζει να είναι μέχρι σήμερα εν πολλοίς, ο τρίτος δεν χρειάζεται να σε ξέρει προσωπικά για να βγάλει συμπεράσματα για σένα αν ξέρει τον πατέρα σου. Η περαιτέρω γνωριμία δηλαδή η δικιά σου με τον τρίτο, ξεκινά από μια συγκεκριμένη αφετηρία κι όχι από το μηδέν αφού γνωρίζει τον πατέρα σου.

Κατάπτυστος πολιτισμικός αταβισμός θα έλεγε κάποιος ευρωπαίος. Ίσως. Ίσως όμως κι όχι . Διότι η πατρωνυμική ταυτοποίηση χρησιμεύει τα μάλα στο να γνωρίζει ο ένας τον άλλον, ακόμα και τις ρίζες του, εξαρχής. Κατά ακολουθία μπορεί να υπάρξει κοινωνικός έλεγχος του ενός από τον άλλον. Κάποιον ουρανοκατέβατο λίγο δύσκολα τον ελέγχεις, έμμεσα ή άμεσα, αφού δεν γνωρίζεις από πού κρατά η σκούφια του και τι καπνό φουμάρει. Είναι δηλαδή εν τέλει θέμα κοινωνικού ελέγχου, θέμα βουκολικής συνήθειας, αγόμενη στην προστασία του χωριάτη. Γι’ αυτό αρμόζει και περισσότερο στα χωριά με τις κλειστές κοινωνίες τους.

Επιπλέον, έχει και κάποια λογική βάση. Κάθε συνήθεια εφόσον επικράτησε επί γενεές γενεών για χιλιάδες χρόνια, έχει κάποια  χρησιμότητα (βλέπε πάνω) και συνεπώς λογική. Διότι, πόσοι από μας διαφέρουν τελικά πραγματικά από τους άμεσα προγόνους τους; Ένα απειροελάχιστο ποσοστό. Οι λοιποί είναι αντιγραφή των γονέων τους που διαφέρουν μόνο στα πολύ επιμέρους χαρακτηρολογικά στοιχεία απ’ αυτούς.

Συνεπώς ο γιος του τάδε, ή η κόρη της δείνα ......σίγουρα ομοιάζει σε μεγάλο ποσοστό στον πατέρα  του ή στην μητέρα της. Σε σπάνιες μόνο περιπτώσεις, και μόνο κατόπιν συστηματικής καλλιέργειας του ατόμου,  υπάρχει σαφής διάκριση με τα χρόνια με ους πλάστες μας.

Και μην μου πει τώρα κανένας ότι κάθε άνθρωπος είναι ξεχωριστός με δικό του χαρακτήρα και άλλα φαιδρά, αφού αφενός μιλάμε αφαιρετικά και αφετέρου  θα φωνάξω κανέναν Βορειοευρωπαίο να κρίνει τα άτομα , και τα πρόσωπα εδώ στην Ελλάδα και γενικά όλο το σόι.

Περί μεγαλοφυών

Έχουμε ανάγκη από ιδιοφυίες; Ναι, αλλά μόνο για να σημαδεύουμε τις καμπές και για να προσδιορίζουμε με μεγαλύτερη ευκολία τους πόθους καιι προσδοκίες μιας εποχής. Άρα τον μεγαλοφυή , φερ ειπείν τον μεγαλοφυή καλλιτέχνη, τον αναμένουμε όταν τα πραγματα απο αισθητικής άποψης έχουν ωριμάσει τόσο πολύ, όταν οι καλοί καλλιτέχνες είναι τόσοι πολλοί, που δεν μπορεί παρά μέσα από τους πολλούς καλούς καλλιτέχνες, να ξεπεταχτούν μερικοί άριστοι και μέσα από τους άριστους ένας ή περισσότεροι ιδιοφυείς. Ενώ ανάμεσα στους ιδιοφυείς είναι πολύ πιθανό να υπάρξει μια μεγαλοφυΐα, δηλαδή ένας ηγέτης, ένας καθοδηγητής που θα έρθει να εκπληρώσει κάποιες προσδοκίες. 

Και σε τι συνίστανται αυτές οι προσδοκίες; Αφενός σε μια αναμφισβήτητη κορύφωση του δοκιμασμένου. Ταυτόχρονα όμως πέρα από την κορύφωση, ο μεγαλοφυής προτείνει, παρουσιάζει, αποκαλύπτει το νέο, το καινούργιο, το άγνωστο. Αποτελεί τη γέφυρα από το παλιό στο νέο. Γνωρίζει το παλιό καλά, αλλά το αντιμετωπίζει άφοβα, έτοιμος να το καταβαραθρώσει. Το χρησιμοποιεί για δικά του σχέδια, βαστάζει πάνω στο δοκιμασμένο απλώς για να κάνει τη δουλεία του που έχει κατά νου. Αποκαλύπτει τα αφανέρωτα. Ανοίγει το δρόμο που θα περπατήσουν οι υπόλοιποι. Είναι ο δημιουργός που υποδεικνύει μια διέξοδο από μια εποχή, στην οποία έχουν πλέον εξαντληθεί τα εκφραστικά της μέσα και βαδίζει προς το τέλος της.

Στην ιστορία της ανθρωπότητας υπήρχαν λίγες μεγαλοφυΐες. Τόσο στις επιστήμες, όσο και στις τέχνες. Παραδείγματος χάριν στον χώρο της υποκριτικής. Η δεκαετία του 50' ήταν η εποχή που είχε το προνόμιο να φιλοξενεί ξακουστά ταλέντα υποκριτικής, το ένα πιο δυνατό από το άλλο, όλα αναντίρρητα ιδιοφυΐες. Λώρενς Ολιβιές, Τσάρλς Λόουτον, Κλάρκ Γκέιμπλ, Ερολ Φλίν, Τζείμς Μείσον, Κάρι Γκραντ κ.α., ήταν η Αβανγκάρντ του χώρου. Η έκφραση των συναισθημάτων των σκιωδών χαρακτήρων γινόταν κυρίως με λόγια. Αυτό ήταν το κυρίαρχο μέσο έκφρασης της εποχής στο πανί της μεγάλης οθόνης. Και κάπου εκεί, εκ του πουθενά, ανάμεσα στην κυρίαρχη αγγλική σχολή υποκριτικής, ξεπετάγεται ένας ανώνυμος 23χρονος Αμερικανός, που δεν παίζει απλώς κάποιον ρόλο, δεν "γεμίζει" έναν σκιώδη χαρακτήρα, όπως έκαναν τα μεγαθήρια πάνω, αλλά, τον ζει. Με το σώμα του. Με την ψυχή του. Χάνεται μέσα στο ρόλο και δεν υπάρχει πλέον κανένας ηθοποιός. Υπάρχει μόνο ο χαρακτήρας που υποδύεται. Ηθοποιός και σκιώδης χαρακτήρας έσμιξαν αξεδιάλυτα σε ένα και το αυτό. Σίγουρα κατά την επιθυμία του Στανισλάβσκι. Και ταράζει ο 23χρονος συθέμελα το σύμπαν με το πρωτοφανέρωτο ταλέντο του. Δεν είναι ότι σε πείθει για τον ρόλο που υποδύεται. Δεν είναι ότι σου προκαλεί τα συναισθήματα που περιμένεις να σου προκαλέσει ο ρόλος που υποδύεται. Είναι κυρίως ότι σου προκαλεί συναισθήματα που σου ήταν ως τώρα άγνωστα σε σένα τον ίδιο τον θεατή, καθώς τον βλέπεις στην οθόνη.
Εκεί έγκειται η μεγαλοφυΐα του. Δεν ξέρεις πώς θα είναι στο επόμενο δευτερόλεπτο η επόμενη αντίδρασή του, δεν έχει ιδέα ποια στάση σώματος θα πάρει καθώς θα μιλήσει στην Μπλάνσετ, δεν φαντάζεσαι πώς θα πει αυτά που του επιτάσσει να πει το σενάριο.
Απλώς κάθεσαι και τον παρακολουθείς αποχαυνωμένος, παρασυρμένος από κάτι το μαγνητικό που εκπέμπει που δεν προσδιορίζεται και δεν μπορείς να το διαχειριστείς.

Είχε γεννηθεί μια μεγαλοφυΐα.

Έκτοτε κάθε ηθοποιός του σινεμά θα αναμετριέται με αυτόν και με το εκτόπισμα του επί της σκηνής. Αποτελεί πλέον μέτρο σύγκρισης για όλους, η λυδία λίθος του ίδιου τους του παιξίματος. Από τον Ντε Νίρο, τον Πατσίνο, Ντυβάλ, κ.ο.κ.


Το όνομα αυτού, Μάρλον Μπράντο.

Οδηγίες πλεύσης

Ο Μπρεχτ μέσα από τα έργα του έθεσε τα μεγάλα διλήμματα του πολιτικού ανθρώπου, της Ιστορίας και της πολιτικής ηθικής. Θα ήταν λοιπόν χρήσιμο να ανθολογήσουμε τις ιδεολογικές θέσεις του.

Κατά καιρούς, όπως επιστρέφουμε στους αρχαίους, στους ευρωπαϊκούς κλασικούς, καλό είναι να ξαναγυρίζουμε και στους πιο κοντινούς μας συγγραφείς , που εκτός των άλλων ΄εχουν και την εμπειρία γεγονότων, καταστάσεων και ιδεολογικών συνδρόμων, σύμφυτων με τις δικές μας συχνά αιματηρές και οδυνηρές πληγές.

Έτσι βρίσκω διδακτικό (με την έννοια που πήρε αυτός ο όρος στη θεατρική ιστορία του Μεσοπολέμου) να καταφύγω στα από σκηνής μαθήματα που μας έδωσε ο Μπέρτολτ Μπρεχτ.

Στη «Μάνα κουράγιο και τα παιδιά της», η κεντρική θέση που υπερασπίζεται σκηνικά είναι πως στις μεγάλες κρίσεις και όχι μόνο στου πολέμους, οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Το πρόβλημα της επιβίωσης για έναν φτωχό είναι να εκμεταλλευτεί, πέρα από τα όρια όποιας ηθικής, τις συνθήκες. Έτσι εξηγεί την αλλοτριωτική μηχανή που καθιστά συχνά τον άνθρωπο μέσα από την κρίση θηρίο ανελέητο, αναίσθητο και ηθικά κυνικό. Μια μάνα που ζει πουλώντας τα αναγκαία στον στρατό, όταν της φέρνουν νεκρό το γιο της που έχει γίνει μισθοφόρος του εχθρού, αρνείται ότι τον γνωρίζει για να διασώσει την πραμάτειά της και το ψωμί των άλλων παιδιών της.

Στον «Καλό άνθρωπο του Σετσουάν» ο Μπρεχτ θέτει το άτεγκτο ερώτημα στο κοινό, όλων των εποχών: «Μπορεί μέσα σε μια κοινωνία διαφθοράς, διαπλοκής, ασυδοσίας, ανομίας, κλοπής, εγκληματικότητας, ένας άνθρωπος να είναι καλός, άμεμπτος, αγνός, αδωροδόκητος, έντιμος;» Πηγαίνοντας πιο πέρα από τον Ντοστογιέφσκι του «Ηλιθίου», ο Μπρεχτ θεωρεί πως ο υποτιθέμενος καλός άνθρωπος μέσα στην κοινωνία των λύκων , μετατρέπεται σε λεία, θύμα και άθυρμα. Για να στηριχτεί η μαρξιστική διατύπωση πως για να αλλάξει ο άνθρωπος πρέπει να αλλάξει η κοινωνία ολόκληρη. 

Στο έργο του Μπρεχτ « Ο άνδρας είναι άνδρας» ένας παρίας, ένας περιθωριακός, ένας  άνεργος από αφέλεια ή από απόλυτη ανάγκη εντάσσεται σε μια δομή εξουσίας και από ρακένδυτος, αποσυνάγωγος, φορώντας στολή μεταστοιχειώνεται σε γρανάζι του εξουσιαστικού μηχανισμού για να καταστεί τελικά τύρρανος ,α αφοσιωμένος υπηρέτης του συστήματος. Γνωρίζουμε εξάλλου και στον τόπο μας  πως οι βασανιστές Αστυνομίας και ΕΣΑ αλιεύονταν από λαϊκές τάξεις, αγράμματα παιδιά , άνεργα, που ασκώντας εξουσία μεταποιούνταν σε τυφλά όργανα, φανατικά στελέχη της τυραννίας. 

Στο «Βίο του Γαλιλαίου», ο Μπρεχτ ασχολείται με τα προβλήματα και τα αδιέξοδα των διανοουμένων, των επιστημόνων κ.τ.λ. Σε μια κοινωνία εμπορευματική, κερδοσκοπική και τοκογλυφική, ένας επιστήμονας ή ένας στοχαστής θα μείνει στο περιθώριο, θα πεθάνει από την πείνα, αν δεν αποφασίσει να γίνει χρήσιμος στο σύστημα προσφέροντας πρακτικές εφαρμογές που θα βελτιώνουν τις παραγωγικές μηχανές, την ασφάλεια και τη χρηστική διάρκεια των εργαλείων. Από τη ν άλλη, αν ενταχθεί σε ιδεολογικές ομάδες, ακόμα και εχθρικές προς το κυρίαρχο κοινωνικό σύστημα, οι ιδέες και θεωρίες του οφείλουν να προσαρμόζονται στο πολιτικό, θρησκευτική ή ηθικό δόγμα που διέπει  την ομάδα ή τη φράξια. Αλλιώς, στην καλύτερη περίπτωση, απορρίπτεται ή εξορίζεται και στη χειρότερη, ανεβαίνει στο ικρίωμα ή στην πυρά. Θυμηθείτε τον Σωκράτη, τον Τζορντάνο Μπρούνο, τον Ζαχάροφ.

Στην «Όπερα της δεκάρας» ο Μπρεχτ, πέρα από τη σκηνική απόδειξη του προσοσιαλιστικού στοχασμού «το τραπεζικό σύστημα είναι νόμιμη κλοπή», θεμελιώνει σκηνικά την  άποψη πως,  «η κλοπή μιας τράπεζας είναι πταίσμα μπροστά στην ίδρυση της τράπεζας» . Σε αυτήν την ανελέητη σάτιρα του αστικού συστήματος Ο Μπρεχτ διαπιστώνει πως το παράνομο εμπόριο, η πορνείας, η διακίνηση ναρκωτικών ευδοκιμούν χάρη στην υποστήριξη της αστυνομίας και πως η σύγκρουση συμφερόντων ωθεί ανθρώπινες ομάδες στην οργανωμένη επαιτεία , στην εκμετάλλευση της μικροαστικής υποκρισίας για φιλανθρωπία και το κουκούλωμα από την ανώτατη εξουσία του εγκλήματος αλλά και στον συμβιβασμό της Δικαιοσύνης με την παρανομία.

Στον «κύκλο με την κιμωλία» θέτει το καίριο ερώτημα σε ποιόν ανήκουν τα παραγωγικά εργαλεία ή η εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών φυσικών πηγών. Και η απάντηση που δίνει είναι πως τα παραγωγικά εργαλεία, οι μηχανές , οι μέθοδοι, οι διαδικασίες ανήκουν σε αυτούς που τα εργάζονται και όχι σ αυτούς που τα άρπαξαν και πλουτίζουν με την υπεραξία του εργατικού μόχθου.

Αυτά . Και αν τα αξιολογήσει κανείς , ίσως φανούν χρήσιμα στους δύσκολους καιρούς που διανύουμε.

Κώστας Γεωργουσόπουλος

(Το παραπάνω άρθρο γράφηκε στις 16 Ιουλίου 2011 στην κυριακάτικη έκδοση της εφημερίδας «Τα Νέα».)

Albert Camus

Μερικές φορές, ο μαθητής Albert Camus ελπίζει κρυφά να μην περάσει τις εισαγωγικές εξετάσεις για το Γυμνάσιο. Από την μια ονειρεύεται να τελειώσει το σχολείο και να μπει στο Πανεπιστήμιο, να διεισδύσει στον κόσμο των βιβλίων και της γνώσης. Όμως αν διαλέξει αυτόν το δρόμο, το διαισθάνεται, θα αφήσει για πάντα πίσω την οικογένειά του. Και πράγματι: Με κάθε λέξη που θα γράφει αργότερα ως συγγραφέας , προς το δρόμο για το νόμπελ λογοτεχνίας, θα απομακρύνεται όλο και περισσότερο από την πατρίδα του και από την οικογένεια του. Που δεν γνωρίζει τίποτα περί λογοτεχνίας. «Δεν μπορούσα να ζήσω την ζωή τους, που ήταν μέσα στην άγνοια» δήλωσε χρόνια αργότερα στην αυτοβιογραφία του. Νιώθει γι' αυτό του το αίσθημα ένα είδος ενοχής.

Ο Albert Camus γεννήθηκε στις 7. Νοεμβρίου 1913 σε μια μικρή πόλη στην Αλγερία, που ήταν τότε γαλλική αποικία. Ο πατέρας του ήταν εργάτης. Λίγο μετά τη γέννησή του , ο πατέρας του στρατολογείται στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, όπου και σκοτώνεται σε μάχη κοντά στη Μάρνη. Ο Camus δεν θα τον γνωρίσει ποτέ. Μεγαλώνει μαζί με την μητέρα , τη γιαγιά και το θείο του. Και οι τέσσερεις μοιράζονται ένα μικρό διαμερισμάκι σε μια φτωχογειτονιά στο Αλγέρι. Η μητέρα του έχει πρόβλημα ακοής και ομιλίας. Το λεξιλόγιό της είναι αυτό ενός μικρού παιδιού. Ο θείος είναι κωφάλαλος.

Είναι οι δάσκαλοί του που θα του αποκαλύψουν έναν κόσμο περά αυτόν της σιωπής που είχε συνηθίσει : τη λογοτεχνία. Ο Camus αποξενώνεται όλο και περισσότερο από την οικογένειά του. Η λέξη «βιβλιοθήκη» είναι άγνωστη στη μάνα του. Αυτά που μαθαίνει στο σχολείο, δεν μπορεί να της τα εξηγήσει. Ούτε στη γιαγιά του. Νιώθει εντελώς μόνος. Σε κάθε σχολική εκδήλωση που συνοδεύεται από τη μαμά του, ντρέπεται για τα φτωχικά της ρούχα και την ανεπιτήδευτη συμπεριφορά της. Αμέσως μετά μετανιώνει οικτρά που ντράπηκε.
Μετά το σχολείο ξεκινά τις σπουδές του στη φιλοσοφική σχολή του Πανεπιστημίου στο Αλγέρι. Στο πρώτο κιόλας εξάμηνο, «κλέβει» από τον κολλητό του τη φίλη του και την αρραβωνιάζεται.

Η Simone Hié είναι εξωστρεφής, όμορφη . Είναι ένα κορίτσι από καλό σπίτι, φοράει καπέλα, μοντέρνα μεταξωτά φουλάρια και ψηλοτάκουνα. Ο Camus αρχίζει κι αυτός να καλλωπίζεται. Βάζει ζελέ στα μαλλιά του , φορά σακάκι και παπιόν. Μαζί με φίλους ιδρύει μια θεατρική ομάδα, γράφει άρθρα σε εφημερίδες και γίνεται μέλος του κουμουνιστικού κόμματος. Είναι το «Must» της εποχής για κάθε διανοούμενο το να εγγράφεται στο ΚΚ. Αν και λίγο αργότερα θα αποχωρήσει από το κόμμα, την εποχή εκείνη γράφει ασταμάτητα άρθρα και δίνει διαλέξεις για το φασισμό που εξαπλώνεται στην Ευρώπη και για το χρεοκοπημένο καπιταλιστικό τραπεζικό σύστημα. Σε κάθε του ομιλία, παρίσταται ενας τουλάχιστον αστυνομικός.
Το Πανεπιστήμιο του απέχει μόλις μια ώρα από το σπίτι του. Αυτό όμως απέχει μια ζωή από τον ίδιο. Την μάνα του την επισκέπτεται όλο και πιο αραιά.

Παιδί όταν ήταν , αρρωσταίνει από πολιομυελίτιδα. Στα 16 του νοσηλεύεται για μήνες ολόκληρους σε κρίσιμη φάση σε σανατόριο. Θα αναρρώσει τελικά αλλά δεν θα γιατρευτεί ποτέ πλήρως. Αρχίζει και παίζει ποδόσφαιρο. « Ότι έμαθα στη ζωή μου για την ηθική και για τις ανθρώπινες υποχρεώσεις, το έχω μάθει στο ποδόσφαιρο», θα πει αργότερα . Παράλληλα με τις σπουδές του δουλεύει σε περιστασιακές δουλειές από όπου αποκερδίζει αρκετά χρήματα , για να κάνει ταξίδια. Γερμανία Αυστρία, Τσεχοσλοβακία είναι οι πρώτοι τους σταθμοί. Στα ταξίδια του μαθαίνει ότι η γυναίκα του τον απατά. Είναι εθισμένη στους άντρες και στη μορφίνη. Πλαγιάζει με το ιατρό της και ως αντάλλαγμα έχει απροσμέτρητες ποσότητες μορφίνης. Όταν χωρίζει τελικά από τη γυναίκα του, είναι μόλις 23 ετών. Στο βιογραφικό του καταγράφονται ήδη μια σοβαρή ασθένεια, οι σπουδές του και ένα διαζύγιο. Ήρθε πλέον ο καιρός για ένα μυθιστόρημα.
Το πρώτο του έργο «Ο ευτυχισμένος θάνατος» δεν θα δημοσιευτεί ποτέ εν ζωή. Χρησιμεύει πιο πολύ ως εφαλτήριο για το επόμενο μυθιστόρημά του, «Ο ξένος». Αυτό θα τον εκτοξεύσει μονοκονδυλιάς στους ελιτικούς , λογοτεχνικούς κύκλους του Παρισιού.

Φιλονικεί συνέχεια με το πνευματικό του alter -ego- Jean-Paul Sartre για τον κομμουνισμό και καπνίζει με την Simone de Beauvoir τσιγάρα στο περιβόητο Café de Flore. Το 1957 του απονέμεται το βραβείο Νόμπελ λογοτεχνίας . Συγκαταλέγεται πλέον στην creme de la crème της λογοτεχνίας. Λίγα χρόνια αργότερα , στις 04.01.1960, θα υποκύψει στα τραύματα του από τροχαίο δυστύχημα. Δίπλα των συντριμμιών βρίσκουν ένα μη τελειωμένο Manuskript, ένα απόσπασμα αυτοβιογραφίας. Ήθελε να γράψει για τον εαυτό του. Για τη ζωή του. Να καταγράψει την παιδική του ηλικία και να αφιερώσει το έργο στη μητέρα του. Στο σημείωμα που βρέθηκε δίπλα του έγραψε : « Είμαι ανίκανος να γράψω ακόμα και με χίλιες λέξεις , αυτό που μπορούσε να πει εκείνη με μια της μόνο σιωπή».
Ο Jean-Paul Sartre, ο φιλόσοφος της μεγαλοαστικής τάξης, χαρακτήρισε κάποτε τον Camus ως «αλγερινό τσογλάνι». Ο Camus θα το εκλάμβανε αυτό σίγουρα ως κομπλιμέντο. .

(Το παραπάνω αποτελεί μετάφραση άρθρου που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Zeit Campus» τεύχος 04/2014)

Η κουτσομπόλα γυναίκα

Η κουτσομπόλα γυναίκα

Τελικά η γυναίκα είναι από τη φύση της κουτσομπόλα; Υπάρχει καταρχήν αυτή η φυσική ιδιότητα ; Παρατηρείται και είναι γνώρισμα μόνο της γυναίκας ή μήπως και του αντρός; Η μήπως είναι μόνο σημείο των καιρών , δηλαδή κάποιο πολιτιστικό γνώρισμα που αφορά μόνο τις γυναίκες;

Την απάντηση την δίνει ο Ουμπέρτο Εκο. Το πολιτιστικό περιβάλλον καθορίζει τη φύση των ανθρώπων σε τέτοιο σημείο, που  να μην είμαστε πια σε θέση να το διακρίνουμε ακόμη κι όταν αποκρούομε ρατσιστικές γνώμες όσων αποδίδουν σε σταθερή φυσική ιδιότητα τη συμπεριφορά κάποιου , δηλαδή όταν κάνουν φυλετικές διακρίσεις.

Η τελευταία οικουμενική Σύνοδος τελείωσε χωρίς να παραχωρήσει στις γυναίκες την ιερατεία, λόγω του φόβου να εμπιστευτεί τη διακονία της εξομολόγησης στις γυναίκες διότι «όπως ξέρουμε είναι κουτσομπόλες και δε θα καταφέρουν να διαφυλάξουν το μυστικό της εξομολόγησης»

Ρατσισμός θα πούνε οι περισσότεροι αφού κατά τη γνώμη τους δεν υπάρχει φυσικό , ήτοι φυλετικό χαρακτηριστικό σαν γενικευμένο, σταθερό αιώνιο. Όμως το πρόβλημα δεν είναι να αρνιόμαστε ένα δεδομένο φαινομενικά φυσικό χαρακτηριστικό αλλά να το αναγάγουμε στην πολιτιστική του μήτρα.

Και φυσικά και είναι αλήθεια ότι οι γυναίκες κλίνουν προς αυτό που χαρακτηρίζουμε «κουτσομπολιό» ακόμα και εις βαρος της εχεμύθειας. Ως κουτσομπολιό μπορεί να ορισθεί ένα μεγάλο ενδιαφέρον για τις ιδιωτικές υποθέσεις των άλλων με μια τάση διάδοσης των πληροφοριών συνοδεύοντας τες με μια προσωπική αξιολόγηση.

Η ανάγκη όμως της γνώσης των πράξεων των όμοιων μας και η συζήτηση γύρω από αυτές είναι χαρακτηριστικό του ανθρώπου ως κοινωνικού όντος. Ο άνθρωπος που δεν ενδιαφέρεται για όσα συμβαίνουν στους άλλους και δε νιώθει την ανάγκη να τα κρίνει δημόσια είναι άρρωστος.

Μόνο που εξαιτίας της εκπαίδευσης και της αιώνιας διαίρεσης των καθηκόντων μεταξύ των φύλων, στον άντρα ανατίθεται η διαχείριση των δημοσίων πραγμάτων και στη γυναίκα ανατίθεται η διαχείριση των ιδιωτικών υποθέσεων, δηλαδή της οικογενείας. Τα δημόσια πράγμα εκτείνονται σε αχτίδα πόλης, κράτους ενώ η οικογένεια έχει αχτίνα δράσης που ενδιαφέρει μόνο την πολυκατοικία, τη συνοικία το χωριό.

Ενώ λοιπόν όταν ο άντρας «κουτσομπολεύει» συνέχεια για τα δημόσια πράγματα, δηλαδή για την πολιτική και διοικητική μηχανή και ενδιαφέρεται πάντα γι αυτό που κάνουν δημοσίως οι άλλοι, τα διαδίδει και τα κρίνει, θεωρείται γι αυτό δραστήριος και θαρραλέος. Με άλλα λόγια σε δημόσιο επίπεδο το κουτσομπολιό είναι αρετή.

Η καταπιεστική κατάσταση στην οποία βρέθηκε η γυναίκα επί χιλιετηρίδες την ανάγκασε να ταυτίσει τη σφαίρα του ιδιωτικού με τη μοναδική σφαίρα του δημοσίου στην οποία μπορούσε να δράσει. Επειδή κάθε υγιής άνθρωπος κάνει κουτσομπολιό για να υπακούσει στο ένστιχτο κριτικής και κοινωνικής γνώσης, η γυναίκα αναγκαστικά έκανε κουτσομπολιό στο μοναδικό χώρο που της ήταν ελεύθερος από την κυριαρχία του αντρος. Δηλαδή στο χώρο της πολυκατοικίας, της συνοικίας, του χωριού.

Το κουτσομπολιό που κάνουν οι γυναίκες σε στυλ κυρά Κατίνας, δεν είναι τίποτε άλλο από κριτική των άλλων γυναικών για το πώς διαχειρίζονται τα ιδιωτικά του πράγματα, τις ιδιωτικές τους υποθέσεις.

Το κουτσομπολιό της καθορίζει τα όρια της κοινωνικότητας της μέσα στα οποία η γυναίκα είναι υποχρεωμένη να ζει.

Τώρα , θα πει κάποιος ότι τα πράγματα έχουν εξελιχτεί, η διάκριση των ρόλων βάσει του φύλου δεν είναι πλέον τόσο ευκρινής κλπ. Άρα στη ημερών εποχή δεν μπορεί να ισχύουν τα παραπάνω. Η απάντηση είναι ότι μπορούν και παραμπορούν. Διότι ο επί χιλιάδες χρόνια καθορισμός των ρόλων, καθηκόντων και δικαιωμάτων μεταξύ των φύλων δεν μπορεί να καταλυθεί σε μόλις μια γενιά ας πούμε. Η διάκριση και η συνακόλουθη φύση λειτουργούν ακόμη αταβιστικά. Γι αυτό και έχουμε δικηγορίνες φερ ειπείν, που το πρωί είναι πέρα για πέρα χειραφετημένες, δραστήριες, ψυχροί και ικανοί επαγγελματίες , αλλά το βράδυ ρωτάνε να μάθουν για τη γειτόνισσα από την άλλη γειτόνισσα.

Η φύση του ανθρώπου αλλάζει μόνο αλλάζοντας τις πολιτιστικές συνθήκες. Και η γυναίκα δεν θα μπορέσει ποτέ να γίνει ιερέας όσο θα τη θέλουμε μόνο άγγελο της οικογενειακής εστίας.

Η ελευθερία είναι ουτοπία

Ελευθερία και Ηθική

Ποιός μπορεί να δώσει έναν ορισμό που να περιχαρακώνει τον πυρήνα της; Είναι η δυνατότητα της ανεμπόδιστης επιδίωξης των επιθυμιών μας;


Είναι η δυνατότητα να επιδιώκουμε τους στόχους που θέτουμε κάθε φορά; Ή μήπως, αποφατικά οριζόμενη, είναι η έλλειψη οποιουδήποτε περιορισμού στις επιλογές μας;


Ένας παντοδύναμος αυτοκράτορας, που στέκεται στην κορυφή της εξουσίας και δεν λογοδοτεί πουθενά, είναι ελεύθερος;


Η μήπως η ελευθερία είναι κάτι το εσωτερικό, κάτι που απαντάται μόνο στα όνειρά; Ανάλογα με τα όνειρα, θα έλεγε κανείς, δηλαδή ανάλογα με το ασυνείδητο του καθενός.


Μήπως τελικά είναι μόνο ένα ιδανικό; Μια ιδανική κατάσταση ή ένας ορίζοντας που συμβολίζει το άφταστο και όσο τον προσεγγίζουμε τόσο απομακρύνεται; Ίσως μια μακρινή ανάμνηση καταχωνιασμένη στα άδυτα του μυαλού και δεν μπορούμε να την ανασύρουμε επειδή δεν ξέρουμε πού ακριβώς βρίσκεται.


Ελευθερία θα έλεγε κανείς δεν υπάρχει. Είναι έννοια αντίθετη με τη φύση του ανθρώπου. Απ’ τη στιγμή που αναγνωρίζεις τον εαυτό σου στον καθρέφτη, απ' τη στιγμή που αποκτάς συνείδηση της μοναδικότητας σου, χάνεται και η όποια αίσθηση ελευθερίας.


Η ελευθερία είναι αίσθηση. Καθαρά υποκειμενική. Ο,τι είναι για σένα ελευθέρια, είναι για μένα σκλαβιά μεγάλη. Δεν υπάρχει έξω από εμάς. Αυτό λέει τουλάχιστον η λογική και το εργαλείο της, η αιτιοκρατία. Ιδού το γιατί.


Ελευθερία να κάνουμε τις επιλογές μόνοι μας και να τις πραγματοποιούμε ανεμπόδιστοι. Να ενεργούμε δηλαδή καθαρά από προσωπικά κίνητρα και προτιμήσεις. Να μην μας εξαναγκάζει τίποτα και κανένας. Ωραία. Κι αυτές οι προτιμήσεις και οι επιλογές που κάνουμε είναι στα αλήθεια δικές μας; Πώς δημιουργούνται δηλαδή αν όχι από το χαρακτήρα μας; Αλλά ο χαρακτήρας μας πως δημιουργείται; Είναι καθαρά δικό μας κτήμα που διαμορφώθηκε βάσει ελεύθερων επιδράσεων και εσωτερικών διεργασιών;


Μάλλον όχι. Ο χαρακτήρας είναι το σημείο τομής του γονότυπου και του φαινοτύπου, δηλαδή των κληρονομικών και των επίκτητων στοιχείων. Τα κληρονομικά στοιχεία δεν μπορούμε να τα επιλέξουμε εμείς. Αυτό είναι το μόνο σίγουρο. Μας δίνονται από τη φύση, από τους γονείς μας από τους παππούδες μας. Σ' αυτό το σκέλος δεν υπάρχει καμία απολύτως ελευθερία. Κατά το ήμισυ ήδη ο χαρακτήρας δεν είναι δικός μας.


Άρα μένει να εξετάσουμε τα επίκτητα στοιχεία, αυτά δηλαδή που συνδιαμορφώνουν τον χαρακτήρα μας και αποκτώνται στο διάβα της ζωής μας.


Όμως, το ποιά θα είναι αυτά τα στοιχεία που θα "επιλέξουμε", ποια θα επιδράσουν πάνω μας και ποια θα μας αφήσουν παγερά αδιάφορους, γίνεται πάνω στη βάση ενός προϋπάρχοντος καμβά που δεν δημιουργήθηκε από μας. Δεν ξεπετιούνται δηλαδή οι επιλογές μας από το τίποτα. Κάνουμε επιλογές πάνω σε επιδράσεις του εξωτερικού. Η επίδραση που έχει όμως ένα χ ερέθισμα σε μένα και θα το «επιλέξω», θα δώσω δηλαδή σ' αυτό μια σημασία, θα το νοηματοδοτήσω με μια βαρύτητα, δεν έχει την ίδια απήχηση σε σένα. Και γι αυτό θα αδιαφορήσεις εσύ ίσως. Γιατί; Μα γιατί σε μένα υπάρχουν άλλοι υποδοχείς ερεθισμάτων, άλλα «κουμπιά» πάνω στα οποία θα έρθει να δέσει το ερέθισμα. Αυτά τα «κουμπιά» δεν τα επέλεξα εγώ. Διαμορφώθηκαν από τη βρεφικό, εμβρυακό, από το οικογενειακό περιβάλλον σε πολύ πρώιμη ηλικία. Δηλαδή σε υπαρξιακό χρόνο μου που δεν θα μπορούσα να έχω καν Λόγο.


Τούτων δοθέντων καθίσταται δύσκολο το εγχείρημα ορισμού της ελευθερίας.

Μπορεί όταν σηκώνομαι το βράδυ από τον ύπνο για να σβήσω τη δίψα μου να έχω στο ψυγείο χυμό και νερό. Και να είμαι ελεύθερος να διαλέξω ένα από τα δυο. Η επιλογή μου όμως αυτή είναι ελεύθερη;

Κατά τους επιστήμονες δεν είναι. Η επιλογή μου αν θα πιω πχ. χυμό εδράζεται σε λειτουργίες του εγκεφάλου που ενεργούν εκείνη ακριβώς τη στιγμή της επιλογής και ενεργοποιούν διάφορα τμήμα του εγκεφάλου. Φυσικά όλα αυτά ασυνείδητα και σε χρόνο μη συνειδητό. Μπορεί πχ. στη θέα του χυμού να ενεργοποιηθεί μια ανάμνηση όπου ήπια χυμό και ένιωσα καλά. Για αυτό και τώρα θα προτιμήσω τον χυμό έναντι του νερού. Ασυνείδητα ο εγκέφαλος θέλει να επαναλάβει το ευχάριστο συναίσθημα που καταχωνιάστηκε στη μνήμη μου. Όμως τούτο σημαίνει ότι η επιλογή μου δεν ήταν τελικά ελεύθερη stricto sensu, αλλά υποδείχτηκε από εξωτερικούς παράγοντες (από μια ανάμνηση).

Η ίδια συλλογιστική διατρέχει και τη σκέψη πολλών φιλοσόφων , κυρίως του Καντ που προσπαθώντας να απαντήσει στο θεμελιώδες ερώτημα πότε είμαστε ηθικοί, ασχολήθηκε επισταμένως με την έννοια της ελευθερίας ως προϋπόθεση των ηθικών μας πράξεων.


Σύμφωνα με τον Καντ, για να είμαστε ηθικοί, θα πρέπει πρώτα να είμαστε πραγματικά ελεύθεροι.
Περπατάμε φερ’ ειπείν στο δρόμο μαζί με την κοπέλα μας και ο προπορευόμενος χάνει από τη τσέπη του ένα χαρτονόμισμα. Το βλέπω, και του φωνάζω να του το δώσω πίσω, αντί να το βάλω στην τσέπη μου. Αυτή η πράξη, κατά τον Καντ, δεν είναι μια ηθική πράξη αν ειδοποίησα τον μπροστινό μου έχοντας ως (συν-) κίνητρο να εντυπωσιάσω την κοπέλα μου. Μπορεί να είναι μια αξιέπαινη πράξη, ηθική όμως δεν είναι. Το ίδιο ισχύει και αν σε ένα αυτοκινητιστικό δεν εγκαταλείψω στον τόπο του ατυχήματος τον τραυματία αλλά σταματήσω για να τον βοηθήσω, έχοντας υπόψη μου ότι η εγκατάλειψη του θύματος τιμωρείται ποινικά.
Βλέπουμε σε αυτά τα δυο απλά παραδείγματα ότι και στις δυο περιπτώσεις τα κίνητρα μου ήταν (κύρια ή επικουρικά, αδιάφορα) εξωτερικά. Δηλαδή ετερόνομα κι όχι αυτόνομα. Δεν επέλεξα στην πραγματικότητα εγώ ο ίδιος. Την μια επέλεξα για να εντυπωσιάσω την κοπέλα μου, την άλλη για να αποφύγω τη φυλακή. Επίσης και στο πρώτο παράδειγμα (της δίψας) η επιλογή μου βασίστηκε σε ετερόνομη αιτία, στη δίψα μου.

Κατά τον Καντ ελεύθεροι δεν είμαστε σε αυτές τις περιπτώσεις. Οτιδήποτε δεν ριζώνει σε αυτόνομη επιλογή είναι ετερόνομο και μας στερεί την ελευθερία. Κατά συνέπεια, σε αυτές τις περιπτώσεις δεν μπορούμε να είμαστε ούτε και ηθικοί, αφού η ηθική θέτει ως προϋπόθεση την ελευθερία.


Όμως πότε τελικά είμαστε ελεύθεροι κατά τον Καντ για να μπορέσουμε να είμαστε και ηθικοί;
Όταν διαφοροποιούμαστε από τον φυσικό κόσμο, λέει ο Καντ, όταν αφήνουμε απ’ έξω τις ορμήσεις, τις επιθυμίες τις φοβίες μας (που έχουν εξάλλου και τα ζώα) και πράττουμε καθαρά βάσει αυτού που μόνο το δικό μας είδος το χαρακτηρίζει: Του Λόγου.
Μόνο όταν ενεργούμε από καθαρό Λόγο, είμαστε ελεύθεροι και μπορούμε να γίνουμε ηθικοί.

Και πώς νομοθετεί ο Λόγος;
Κατά τον Καντ, με την «κατηγορική προστακτική».
Θέτοντας δηλαδή έναν νόμο στον εαυτό μας απαρέγκλιτο, χωρίς προϋποθέσεις, όρους και αιρέσεις, εφαρμοζόμενο καθολικά έχοντας τον άνθρωπο καθ’ εαυτόν ως στόχο και ποτέ ως στόχο για επιδίωξη άλλων σκοπών.
Η κατηγορική προστακτική δυσκολεύει.
Αντιδιαστέλλεται από την υποθετική προστακτική. Αυτή λέει «κάνε το Χ αν θες να πετύχεις το Ψ». «Βοήθησε τον Α επειδή έκανε το Β»
Όχι , λέει ο Καντ. Η κατηγορική προστακτική πρέπει να είναι απόλυτη.
Απαιτεί ο αυτόνομος νόμος να εφαρμόζεται σε όλους τους ανθρώπους ανεξαιρέτως που τους θέλει ως στόχους των πράξεων μας καθ’ εαυτούς. Και θα πρέπει να γίνουν στόχοι όχι επειδή είμαστε φιλάνθρωποι, συμπονετικοί, κοινωνικοί, ευαίσθητοί, αλλά επειδή ο άνθρωπος καθ’ εαυτός έχει αξιοπρέπεια. Είναι το μόνο ον που του δόθηκε η ικανότητα του Λόγου. Γι αυτό και έχει εγγενώς αξιοπρέπεια. Για αυτό και πρέπει να τεθεί ως στόχος των πράξεων μας για να είναι αυτές ηθικές.

Κατά τον Καντ και ένας μισάνθρωπος μπορεί να είναι ηθικός. Αντιθέτως πολλοί φιλάνθρωποι τη σήμερον μάλλον δεν θα περνούσαν το τεστ ηθικότητας του.

Στο πρόσωπό του ο κάθε άνθρωπος πρέπει να αναγνωρίζει όλη την ανθρωπότητα. Και να ενεργεί έχοντας αυτήν ως στόχο.

Η ηθική προϋποθέτει ελευθερία. Η ελευθερία βασίζεται μόνο στον Λόγο. Και ο Λόγος/αυτόνομος κανόνας επιβάλλει ο άνθρωπος να είναι το κέντρο, ο σκοπός των πράξεων μας γιατί έχει εγγενή αξιοπρέπεια. Ποτέ το μέσο.

Μόνο τότε μπορούμε να μιλάμε για ηθικότητα και ελευθερία.

Από την παραπάνω συλλογιστική του Καντ για την ηθική και τις απαιτήσεις που θέτει καταδεικνύεται ότι κάθε άλλο παρα εύκολη είναι εφαρμογή της στην πράξη. Πόσοι είναι οι άνθρωποι δεν ενεργούν έστω και για ένα προσωπικό όφελος. Ο καλύτερος Χριστιανός παραδείγματος χάριν, ενεργεί για να εξασφαλίσει μια θέση στον παράδεισο. Κατά τον Καντ δεν είναι ηθικός.
Ίσως τελικά το να γίνει κανείς πραγματικά ηθικός είναι μια ουτοπία. Ίσως το ξέρει ο άνθρωπος αυτό και κάνει ότι μπορεί. Όπως μπορεί. Κυνηγά ένα ιδανικό που δεν θα μπορέσει ποτέ να κατακτήσει.

Γι' αυτό και θα είναι πάντα τραγικός στην προσπάθειά του να γίνει ηθικός.
Γι' αυτό και το κυνήγι της ελευθερίας θα είναι πάντα τόσο γοητευτικό.
Θα είναι ένας απέραντος ορίζοντας που θα οριοθετεί πάντα το άφταστο.

Ραφαηλίδης κατα Σαββόπουλου Reloaded.....περί πουριτανισμού ο λόγος!

Ειμαι σιγουρς οτι,  ο κομιλφω Σαββοπουλος , aka κλουζο των μικροαστικων αξιων και ηθων, θα θυμαται ακομα το παλουκι που ειχε φαει εκεινο το βραδυ απο τον Τιτανα Βασιλη Ραφαηλιδη.

Σύνοψη της «Φαινομενολογίας του Πνεύματος» του Χέγκελ.

Φεβρουάριος 1790.  Στο ευαγγελικό Πανεπιστήμιο  του Τύμπιγκεν Γερμανίας συγκατοικούν στην ίδια φοιτητική εστία τρεις ασυνήθιστοι φοιτητές: Γκέοργκ Βίλχελμ Φρήντριχ Χέγκελ, Φρήντριχ Βίλχελμ Γιόζεφ φον Σέλλινγκ, και Φρήντριχ Χοελντερλίνγκ.  Έκαστος θα αναγνωριστεί αργότερα ως  κορυφή της  ευρωπαϊκής διανόησης και της παγκόσμιας φιλοσοφίας.

Οι τρεις φίλοι συζητάνε ένθερμα μεταξύ τους για επίκαιρα θέματα της εποχής τους όπως η γαλλική επανάσταση και προπάντων για τη  φιλοσοφία του Καντ από την οποία περιμένουν να λειτουργήσει ως σπίθα μιας πνευματικής επανάστασης στην Γερμανία ενάντια των κρατουσών θρησκειολογικών αντιλήψεων της εποχής και την πανίσχυρη θέση της εκκλησίας.

Στην ανατροπή αυτών των αντιλήψεων προσανατολίζεται πρωτίστως ο Χέγκελ που αυτοπροσδιορίζεται ακόμα ως θεολόγος κι όχι ως φιλόσοφος. Κύριο μέλημα του είναι να μετατρέψει την αποστειρωμένη χριστιανική διδασκαλία που κοινωνείται δια της εκκλησίας,  σε μια νέα διδασκαλία περί ελευθερίας σύμφωνα με το πνεύμα του άρτι ανακαλυφθέντος διαφωτισμού. Σκοπός του είναι να παρακάμψει τον αρτιοσκληρωμένο θεσμό και τις αντιλήψεις της εκκλησίας και να τον φέρει στα μέτρα του διαφωτισμού. Υπό αυτήν την πρόθεση, ο Χέγκελ  διατυπώνει ένα κοινό και για τους τρεις φίλους  του, όραμα: « Ελθέτω η Βασιλεία του Κυρίου  αλλά τα χέρια μας δεν θα μείνουν σταυρωμένα. Η Ελευθερία και ο Λόγος είναι ο δικός μας κλήρος και το ενωτικό μας σημείο είναι η αόρατη εκκλησία».

Στην πραγματικότητα όμως ωθούσε κάτι βαθύτερο τον Χέγκελ. Κάτι πιο θεμελιώδες: Ήθελε να κατανοήσει την Καινή Διαθήκη και ειδικά το μεγαλύτερο μυστήριο που αυτή περικλείει:  Αυτό την Αγίας Τριάδας. Η αναζήτηση επίλυσης αυτού του μυστηρίου,  έμελλε να τον ακολουθήσει για την υπόλοιπη ζωή του . Ακριβώς αυτή η προσπάθεια , αυτή η αναζήτηση θα τον μετέτρεπε συνάμα με τα χρόνια σε φιλόσοφο. Και μάλιστα σε συστημικό φιλόσοφο. Με τη βοήθεια της φιλοσοφίας θα επιχειρίσει να μετατρέψει  τις εικόνες και τις παραβολές της Καινής Διαθήκης σε ορισμούς. Σε έννοιες. Σε φιλοσοφικά αξιώματα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η φιλοσοφία δεν είναι τίποτε άλλο παρά η συνειδητή Θρησκεία. Και τα δυο αναζητούν, από διαφορετικό δρόμο το καθένα , το ίδιο πράγμα: το Θεό.

Καθοδόν αυτής της αναζήτησης, θα δημιουργηθεί ένα από τα μεγαλύτερα φιλοσοφικά έργα της παγκόσμιας διανόησης, η « Φαινομενολογία του Πνεύματος».   Ο Χέγκελ τελειοποιεί μ αυτό το έργο το γερμανικό ιδεαλισμό, ενός φιλοσοφικού ρεύματος του ύστερου 18αι αιώνα.  Ο Χέγκελ προλογίζει για τον τίτλο του έργου, οτι πρόκειται για την επιστήμη της συνείδησης που αποκαλύπτεται. (Wissenschaft vom  erscheinenden Bewusstsein). Ο τίτλος εμπεριέχει στον πυρήνα του,  όλη τη φιλοσοφία του Χέγκελ.

Σημείο εκκίνησης του έργου είναι η παρατήρηση ότι η φύση παρουσιάζει μια δομή που ομοιάζει μ 'αυτήν της Αγίας Τριάδας στην Καινή Διαθήκη. Έτσι όπως ο Θεός είναι Πατέρας, Υιός και Άγιο Πνεύμα σ' ένα, έτσι είναι παραδείγματος  χάριν και ένα φυτό. Στην αρχή είναι σπόρος, στη συνέχεια άνθος και τέλος καρπός. Παρουσιάζεται το φυτό σε διαφορετικές μορφές ενώ όλες είναι μαζί ταυτόχρονα στοιχεία και κομμάτια του ίδιου του φυτού. Ο σπόρος  αναιρείται από το άνθος ενώ περιέχεται σ' αυτόν και εν συνεχεία ο καρπός αναιρεί το άνθος περιέχοντας το όμως και ανυψώνοντας το ταυτόχρονα σ ένα άλλο επίπεδο, σ ένα ανώτερο.   Όλα τα κομμάτια της διαδικασίας είναι αφ’ εαυτά μόνο στιγμιότυπα μιας διαδικασίας. Και η διαδικασία στην ολότητα της, δηλαδή από τον σπόρο, στο άνθος έως τον καρπό, είναι στην πραγματικότητα το πραγματικό φυτό, η οργανική μονάδα. Η διαδικασία, το προτσές που διανύει το φυτό ως ύπαρξη, είναι το πραγματικό φυτό. Όχι τα επιμέρους στάδια εξέλιξης του. Μόνο το όλον είναι το πραγματικό.Η διαδικασία είναι το αληθές.

Αυτή η δυναμική στην οποία το «γίγνεσθαι» και οι «εναλλαγές εν τω χρόνω» δεν είναι παρά στιγμιότυπα μιας όλης διαδικασίας η οποία στην ολότητα της μόνο είναι το μοναδικό αληθινό, χαρακτηρίζει κατά τον Χέγκελ όλη την πραγματικότητα.

Τα πάντα ρέουν, βρίσκονται σε συνεχή κίνηση για να φτάσουν στην αντίθεση τους κι εν συνεχεία να επιστρέψουν και πάλι στην προτέρα τους κατάσταση , αυτή τη φορά όμως, σε άλλο επίπεδο. Ακριβώς όπως ο καρπός του φυτού, ο οποίος εμπεριέχει μέσα του τον ανθό και το σπόρο απ' όπου προήλθε , έτσι και τώρα ο ίδιος ο καρπός φέρει πλέον το σπόρο για το επόμενο προτσές (σπόρος-άνθος-καρπός).

Το ίδιο ισχύει κατά τον Χέγκελ και για τον άνθρωπο. Στην αρχή ως παιδί, μετά ως ενήλικας και τέλος ως υπερήλικας. Κάθε στάδιο της διαδικασίας, εξέλιξης, αναιρεί το προηγούμενο στάδιο ενώ παράλληλα το εμπεριέχει. Έτσι ο γέρος εμπεριέχει μέσα του τόσο τον ενήλικα όσο και το βρέφος. Το όλο προτσές, από τη γέννηση έως το θάνατο, είναι ο πραγματικός άνθρωπος, αφού τα επιμέρους στάδια της ανθρώπινης ύπαρξης δεν είναι παρά κομμάτια ενός όλου. Του μόνου πραγματικού. Ο άνθρωπος κατά τον Χέγκελ είναι όλη η διαδικασία. Από τη γέννησή του ως το θάνατο.

Αυτή η τρισδικότητα, ο  κύκλος,  όπως την ονομάζει,  είναι η δομή όλης της ζώσας φύσης. Τα πάντα στη φύση μετατρέπονται στο αντίθετό τους, και επιστρέφουν με τη σειρά τους σε υψηλότερο επίπεδο εκεί απ' όπου ξεκίνησαν για να τεθεί σε λειτουργία εκ νέου το ίδιο προτσές. Αυτή τη φορά όμως με διαφορετικό αφετηριακό επίπεδο ύψους.  Όπως σ ένα σπιράλ.

Για να κατανοηθεί με επάρκεια αυτή η δυναμική της φύσης θα πρέπει σύμφωνα με τον Χέγκελ να προσαρμοστεί και να γίνει πιο ευμετάβλητη η ανθρώπινη σκέψη. Προς τούτο χρησιμοποιεί τη διαλεκτική σκέψη (Θέση-αντίθεση-σύνθεση). 

Η σκέψη αυτή φέρει κάτι το πρωτοποριακό και ανατρεπτικό εκείνη την εποχή,  αφού προσκρούει και ακυρώνει τρόπον τινά ένα θεμελιώδες αξίωμα της λογικής, αυτό της αντίθεσης, της αντίφασης. Σύμφωνα με τη νέα σκέψη, η αντίφαση δεν είναι σύμπτωμα λανθασμένου τρόπου σκέψης, όπως υποστηριζόταν έως τότε ή όπως ισχύει στις θετικές επιστήμες, αλλά είναι στιγμιότυπο του αληθινού και συνεπώς μέρος, κομμάτι του όλου, μέρος του πραγματικού.

Έτσι, στο έργο του Χέγκελ δεν «διαπιστώνεται» κάτι ως σωστό ή λάθος. Δεν υπάρχει ένα στέρεο και ακλόνητο αξίωμα που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως στήριγμα στον ίλιγγο της σκέψης. Στη σκέψη του Χέγκελ τα πάντα βρίσκονται σε κίνηση. Σε μια κίνηση που έχει τη δομή και την φορά κίνησης της «θέσης-αντίθεσης-σύνθεσης» .

Αυτός ο τρόπος σκέψης είναι σύμφωνα με τον Χέγκελ ο μόνος αληθινός τρόπος σκέψης. Μόνο έτσι ο άνθρωπος θα μπορέσει να κατανοήσει τον τρόπο λειτουργίας της φύσης. Μόνο με έναν ρευστό τρόπο σκέψης ο άνθρωπος θα μπορέσει να έρθει πιο κοντά στο Αληθινό, στο Θεό.

Ο Χέγκελ επεκτείνει τη σκέψη του:

Αν η πραγματικότητα και η έκφρασή της ως σκέψη ταυτίζονται, τότε δεν μπορεί παρά και τα δυο να είναι το ένα και το αυτό, δηλαδή το ίδιο. Δηλαδή τόσο η φύση, όσο και η σκέψη να είναι  Λόγος  (Vernunft).

Η σκέψη για τη φύση, δεν προκύπτει έξωθεν, αλλά από την ίδια τη φύση. Κι εδώ είναι ο πυρήνας της χεγκελιανής σκέψης: Η ίδια η φύση είναι ο Λόγος. Η ίδια η φύση είναι πνεύμα. Ο άνθρωπος μ' αυτά που πράττει και σκέφτεται (επιστήμες, φιλοσοφία), δεν κάνει τίποτα άλλο από το να αποκαλύπτει το Λόγο της φύσης. Ο άνθρωπος συνειδητοποιεί το Λόγο.  Η φύση αποκτά τη συνείδηση του εαυτού της.

Με τη βοήθεια αυτής της σκέψης, ότι η φύση είναι Λόγος, άρα  πνεύμα και η σκέψη είναι ταυτόσημη με τη φύση, αφού είναι η φύση , ο Χέγκελ επανέρχεται διαλεκτικά στον αφετηριακό του προβληματισμό για να εξηγήσει τώρα από ανώτερη διαλεκτική θέση την Τριαδικότητα:

Στον Χριστιανισμό ο Θεός είναι πνεύμα. απόλυτο, αφαιρετικό , μια  δύναμη απεριόριστη, γενική και παντοτινή.

Εν συνεχεία μετατρέπεται ως Υιός σε αντικείμενο , σε ύλη, σε κάτι δηλ. διαφορετικό από το ίδιο,  ενώ ταυτόχρονα όμως είναι ο ίδιος, αφού τον περιέχει κι έτσι αναγνωρίζει το πνευμα  στον Υιό δηλ. στην ύλη. Αυτή η αναγνώριση του Εαυτού του στον Υιό (πνεύμα αναγνωρίζει εαυτόν μέσα στην ύλη),  είναι το Άγιο Πνεύμα.

Ο Χέγκελ χρησιμοποίησε τη σκέψη αυτή που καταγράφηκε στη «Φαινομενολογία του Πνεύματος» για να γράψει το τρίτο και τελειότερο έργο του: «Η εγκυκλοπαίδεια των φιλοσοφικών επιστήμων»

Σ’ αυτό το έργο ο Χέγκελ μετατρέπει και μετουσιώνει αυτά που έγραψε στη «Φαινομενολογία του Πνεύματος» μαζί με  τους στοχασμούς του από το δεύτερο έργο του «Η επιστήμη της λογικής»,  σε μια νέα κοσμοθεωρία δημιουργώντας  ένα νέο φιλοσοφικό σύστημα.

Εκεί αναφέρει:

Ο κόσμος είναι πνεύμα, όπως είχε διατυπώσει στο πρώτο του έργο. Το ίδιο το πνεύμα βρίσκεται εν μέσω ενός διαλεκτικού προτσές. Από το απόλυτο πνεύμα που είναι , μετατρέπεται σε «αντίθεση» ήτοι στην ύλη. Όλη η ύλη στην οποία μετουσιώθηκε το Πνεύμα είναι η ιστορία του υπαρχτού κόσμου.

Σύμφωνα με τον Χέγκελ, η ιστορία του κόσμου είναι η ιστορία της διαλεκτικής αποκάλυψης του απόλυτου πνεύματος. Η έκφραση γίνεται στην ύλη. Και η ύλη, δηλ ο κόσμος , προχωρά σε διαλεκτικές ενότητες (θέση-αντίθεση-σύνθεση). Από την πιο μικρή έως την πιο μεγάλη διαλεκτική ενότητα. Από τον άνθρωπο, στα κράτη , στον κόσμο όλο.

Πρώτο επίπεδο της διαλεκτικής σχέσης είναι η «θέση» που είναι το απόλυτο πνεύμα. Στο δεύτερο επίπεδο το πνεύμα μετατρέπεται στο διαλεκτικό του δίπολο  στην «αντίθεση» που είναι η ύλη. Ο Λόγος γίνεται ύλη. Με την εμφάνιση του ανθρώπου στην ιστορία του κόσμου, πραγματοποιείται το τρίτο διαλεκτικό στάδιο.: «η σύνθεση». Εδώ η φύση αποκτά συνείδηση του εαυτού της, δηλαδή πνεύμα. Και το πνεύμα αναγνωρίζει, βλέπει κατάματα τον εαυτό του, το παγκόσμιο πνεύμα.

Η ιστορία του κόσμου δεν είναι σύμφωνα με το Χέγκελ αποτέλεσμα δράσης των ανθρώπων (Βασιλάδων, Τυράνων και Πολιτικών), αλλά του ίδιου του Πνεύματος που εκφράζεται απλώς στην ύλη. Το πνεύμα μετέρχεται απλώς  των ανθρώπων για να εκδηλωθεί, να ξεδιπλωθεί, για να ακολουθήσει το δικό του σκοπό. Τον σκοπό όμως ο άνθρωπος δεν μπορεί να το δει. Δεν αποκαλύπτεται στον άνθρωπο.

Από τα παραπάνω ο Χέγκελ καταλήγει στο εξής συμπέρασμα:

Αφού το Πνεύμα είναι Λόγος, και ο κόσμος δεν είναι τίποτε άλλο από την διαλεκτική έκφραση του πνεύματος, θα πρέπει συνεπώς και ο ίδιος ο κόσμος , και συγκεκριμένα η ιστορία του κόσμου , να είναι Λόγος, λογική. Γιατί αν το Πνευμα ειναι Λόγος, πρέπει και η έκφραή του να είναι Λόγος.

Αυτή η αναγνώριση του Λόγου  σ’ όλη την ιστορία του κόσμου, ξενίζει σε πρώτη ανάγνωση. Προκαλεί αποτροπιασμό αν σκεφτεί κανείς το πόσο αιματοβαμμένη είναι η ιστορία του κόσμου. Προκαλεί φρίκη όταν σκεφτεί κανείς τα φρικώδη του Άουσβιτς και του τρίτου Ράιχ που έγιναν στο διάβα της ιστορίας. Είναι δυνατόν να είναι όλα αυτά Λόγος όπως λέει ο Χέγκελ;

Την ερώτηση αυτή , του την έκαναν μετά θάνατον. Η απάντηση του θα ήταν μάλλον η εξής: "Ναι , όλα  ήταν Λόγος Ακόμη κι αυτά τα φρικώδη που έγιναν στο Αουσβιτς ήταν Λόγος. ΑΛΛΑ, Λόγος , μόνο σε διαλεκτική σχέση με το όλον, με το απόλυτο Πνεύμα. Λόγος επειδή δεν μπορούμε να κατανοήσουμε ακόμα το μεγάλο σχέδιο, το μεγάλο σκοπό του Πνεύματος. ΟΧΙ από μόνα τους. Όχι σε σχέση με τον εαυτόν τους!"

Το τελευταίο μέσο στο οποίο αποκαλύπτεται το πνεύμα κατά τον Χέγκελ είναι ο χώρος της κουλτούρας. Στη τέχνη, στη θρησκεία, και κυρίως στη φιλοσοφία. Στη φιλοσοφία ιδιαιτέρως, δηλαδή στην ανώτερη σκέψη, το Πνεύμα αναγνωρίζει τον εαυτό του και το δρόμο που διήνυσε δια του υπαρκτού κόσμου, στην αρχή ως λογική, μετά ως φύση, εν συνεχεία ως ιστορία του ανθρώπου και τέλος ως φιλοσοφική σκέψη. Όλη αυτή η διαδικασία είναι το παγκόσμιο πνεύμα όπως ξεδιπλώθηκε στο διάβα της ιστορίας του κόσμου.

Άξιος συνεχιστής της σκέψης και κοσμοθεωρίας  του Χέγκελ υπήρξε ένας άλλος γερμανός διανοητής , ο μέγιστος Κάρλ Μάρξ. Ο Μάρξ ερμηνεύει την ιστορία του κόσμου ακριβώς με τη χεγκελιανή διαλεκτική δομή. Μόνο που ως  αφετηριακό σημείο των πάντων,  βγάζει το απόλυτο παγκόσμιο πνεύμα από τη «θέση» και τοποθετεί εκεί την ύλη ως αρχή των πάντων. Έτσι ο Μάρξ προτάσσει την «αντίθεση» του Χέγκελ  ως «Θεση» , δηλαδή δημιουργεί τον διαλεκτικό υλισμό ως παραλλαγή της Χεγκελιανής Φιλοσοφίας. Το 1989 «αναιρέθηκε» σύμφωνα με τη διαλεκτική διαδικασία τρόπον τινά, η «αντίθεση» του Μάρξ.

Ίσως να έφτασε πλέον ο καιρός για μια νέα «σύνθεση» . Από τη «θέση» του Χέγκελ και την «αντίθεση» του Μαρξ. Αναμένουμε!

Τα τοτεμ (μας)!

Ο τοτεμισμός δεν είναι μόνο μια μορφή θρησκείας που έχει σχέση με τη λατρεία των προγόνων, όπως είναι ο σιντοϊσμός των Ιαπώνων, αλλά και ένας τρόπος για να διατηρείται η κοινωνική συνοχή. Η νεοελληνική προγονολατρεία, μπορεί να είναι αναχρονισμός, μπορεί να είναι τοτεμισμός ή σιντοϊσμός, έχει όμως τη σημασία της. Αν έλειπε τούτος ο αταβισμός, νεοελληνική κοινωνία ίσως να μην υπήρχε με τη σημερινή μορφή. Μας συνέχουν τα σύμβολα όπως τα τοτέμ τους ερυθρόδερμους. ¨Όντας ανίκανοι να κάνουμε αφαιρέσεις οποιουδήποτε είδους ώστε να φτάσουμε σε μια μετωνυμική κατανόηση του συμβόλου, το αντιμετωπίζουμε σαν κάτι ιερό καθεαυτό.
 

Έτσι η ελληνική σημαία, η γλώσσα, η ορθοδοξία έγιναν τοτέμ. Και τα τοτέμ πάρα πολύ εύκολα γίνονται ταμπού. Όλα έχουν την καταγωγή τους στο λανθάνον φόβο μην τυχόν και αλλοιωθούμε ως έθνος.
Η ιστορική αιτιολόγηση είναι απλή: Σε περιοχές που βρέθηκαν αιώνες ολόκληρους υπό τουρκική κατοχή, (και ακόμα πιο πριν αποτέλεσαν κομμάτι ενός μεγαλύτερου συνόλου, βλ. βυζαντινή Αυτοκρατορία), δεν μπόρεσε να δημιουργηθεί και να αναπτυχθεί αβίαστα η κοινωνική συνοχή που να στηρίζεται σε συνεκτικά στοιχεία πέραν αυτών της θρησκείας. Η γλώσσα δεν ήταν συνεκτικό στοιχείο αφού τα ελληνικά , αρβανίτικα, αλβανικά, τουρκικά μιλιόνταν τότε ανάκατα απ όλους. Γκιαούρηδες ήταν μόνο όμως οι χριστιανοί υπήκοοι της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Έτσι και σε μας εδώ, η ορθοδοξία λειτούργησε και λειτουργεί ακόμη και σήμερα ως ένα τοτέμ-ταμπού.
Την στιγμή που άλλοι λαοί έπλεκαν ελεύθερα τον κοινωνικό ιστό που τους συνέχει, δημιουργώντας με το διάβα των ετών συλλογικές συνήθειες και δοξασίες (έθιμα) σε μας επιβλήθηκε με το ζόρι, έξωθεν και υπό χρονική πίεση η ανάγκη συσπείρωσης. Εξ’ ου και οι σημερινές υστερίες . Λειτουργούν ακόμη ως αταβιστικά κατάλοιπα άλλης εποχής. Υστερίες που απλώνονται όχι μόνο σε θέματα εκκλησίας αλλά και σε θέματα ιστορίας.
 

Δημιουργική λογιστική

Δημιουργική λογιστική.

Το κρυφό χρήμα είναι εξ ορισμού δύσκολο να εντοπισθεί. Γι’ αυτό και δεν μπορεί να καταμετρηθεί. Εκτιμάται όμως από σοβαρούς οικονομολόγους ότι κυμαίνεται μεταξύ 20 και 30 τρισεκατομμυρίων αυτό το χρήμα που κυκλοφορεί σαν ελεύθερο πουλί από παράδεισο σε παράδεισο. Φορολογικό παράδεισο εννοείται. Ο συνολικός παγκόσμιος πλούτος εκτιμάται γύρω στα 200 τρις, άρα μιλάμε για "παράνομο", χρήμα που εκφεύγει της φορολόγησης, ίσο με 10 % επί όλων των χρημάτων που κυκλοφορούν αυτήν τη στιγμή στον πλανήτη.
 

Κύριος μηχανισμός αποφυγής  της φορολόγησης αυτών των ελεύθερων χρημάτων, συντελώντας έτσι στη φοροαποφυγή (η φοροδιαφυγή είναι ποινικά κολάσιμη, η φοροαποφυγή όχι), είναι οι διαβόητες υπεράκτιες εταιρίες, αγγλιστί off shore, που εδρεύουν σε φορολογικούς παραδείσους . Υπάρχουν αυτή τη στιγμή γύρω στους 60 φορολογικούς παραδείσους με προεξάρχοντα αυτόν της Ελβετίας και ακολουθούν γνωστά ονόματα όπως Λίχτενσταιν , Μονακό, Νησιά Κεϊμαν, βρετανικές παρθένοι νήσοι, κ.α. Μάλιστα στις ΗΠΑ υπάρχει ολόκληρη πολιτεία, Delaware, δίπλα στην πολιτεία της Νέας Υόρκης που αποτελεί φορολογικό παράδεισο.
 

Η ιστορία των υπεράκτιων εταιριών ξεκινάει το έτος 1903 στην Μεγάλη Βρετανία. Στο Λονδίνο της εποχής εκείνης, είχε την έδρα της η εταιρία  "The Egyptian Delta Land and Investment Co. Ltd", δραστηριοποιούμενη στην μεσιτική αγορά της  Αιγύπτου, που ήταν τότε αποικία του Έμπαιρ.

Επειδή το δικαστήριο της Αυτού Μεγαλειότης έκρινε ότι, εφόσον η εταιρία είχε την έδρα της στο Λονδίνο κι όχι στην Αίγυπτο, όφειλε να πληρώνει τους φόρους επι των κερδών της στο Λονδίνο κι όχι στην Αίγυπτο ,αν και εκει είχε την επιχειρηματική της έδρα. Η εταιρία μη θέλοντας να συμμορφωθεί με την απόφαση αυτή, μετέφερε εν μια νυκτί την καταστατική της έδρα στην Αίγυπτο, αποφεύγοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τη βαριά φορολόγηση του Λονδίνου. Η απόφαση του Δικαστηρίου δεν εφεσιβλήθη ποτέ, ανοίγοντας έτσι το δρόμος των οφ σορ. Εφεξής δεν θα είχε σημασία που δραστηριοποιείται μια εταιρία αλλά,  που θα είχε την καταστατική της έδρα. (Προφανώς αυτό το σύστημα ενδιαφέρει κυρίως τις αποικιοκρατικές δυνάμεις και είναι σε ισχύ ακόμα και σήμερα στη Μ. Βρετανία).

Έκτοτε τα πράγματα έχουν εξελιχθεί, τελειοποιηθεί και συστηματοποιηθεί, όσον αφορά στο κεφάλαιο "φοροαποφυγη". Στην αμερικανική πολιτεία Delaware πχ, που η φορολογία είναι μηδέν, υπάρχει κτίριο που στεγάζει 200.000 εταιρίες! Οχι δεν πρόκειται για το μεγαλύτερο κτίριο του κόσμου για να χωρέσει τόσες εταιρίες, αλλά οι εταιρίες που δηλώνουν την έδρα τους σ’ αυτό, αποτελούνται μόνο από ένα χρηματοκιβώτιο κι ένα αυτοκολλητάκι με το όνομα τους πάνω σ αυτό! Είναι η έδρα τους.

Συνοπτικά, η όλη ιδέα της φοροαποφυγή επικεντρώνεται σε ένα πολύ απλό σχέδιο: Η εταιρία μεταφέρει την έδρα της σ’ έναν φορολογικό παράδεισο με μηδαμινή φορολόγηση ενώ μετατρέπει, μετονομάζει την ήδη υπάρχουσα έδρα της σε θυγατρική  και ενδεχομένως ιδρύει και μια δεύτερη θυγατρική σ’ έναν άλλο φορολογικό παράδεισο. Εν συνεχεία εκμεταλλευόμενη το νομοθετικό πλέγμα δυνατοτήτων που της παρέχεται, η μια θυγατρική δανείζει ενδοομολικώς στην μητρική κεφάλαια, μειώνει η ίδια έτσι τα κέρδη της και ταυτοχρόνως  η μια θυγατρική πληρώνει τέλη για χρήση ενός Brandname στην άλλη θυγατρική ή στη μητρική που υποτίθεται παραχώρησε στην έτερη θυγατρική  το δικαίωμα να χρησιμοποιεί το όνομα της εταιρίας. 

Η Apple πχ. κάθε φορά που θέλει να κάνει χρήση ενός δικού της άϋλου αγαθού, δικής της πατέντας, πληρώνει πρώτα τέλη στη θυγατρική της που εδρεύει στο Λουξεμβούργο, όπου δεν φορολογείται το κέρδος (α, ρε φιλέλληνα Γιούνκερ που μας κουνάς το δάχτυλο και τώρα έγινες και πρόεδρος της Κομισιόν).

Απώτερος στόχος όλων αυτών των φορολογικών τερτιπιών (ενδοομιλικός δανεισμός, πληρωμή για δικαιώματα χρήσης από μια θυγατρική στην άλλη, γενικά ενδοομιλικές συναλλαγές) είναι να μειωθούν όσο το δυνατόν περισσότερο τα κέρδη στις λοιπές εταιρίες που εδρεύουν σε χώρες που υπάρχει φορολόγηση, και να μεγιστοποιηθούν  μόνο σ’ αυτήν την μια εταιρία του ίδιου ομίλου, που βρίσκεται σε χώρα με ανύπαρκτη φορολογία.

Η αποστέρηση εσόδων λοιπόν για τα κράτη και συνακόλουθα για τους πολίτες της λειτουργεί , σε μεγάλη κλίμακα, μ’ αυτόν τον τρόπο. Σ' όλα τα κράτη. Στα προηγμένα κράτη. Και δεν υπάρχει νομοθετική βούληση να αλλάξει τίποτα και από κανέναν. Με την δικαιολογία ότι σε περίπτωση που επιβληθεί στις εταιρίες φορολόγηση, θα αποχωρήσουν από τη χώρα (βλέπε φερ’ ειπείν τους δικούς μας εφοπλιστές).

Στη Γερμανία πχ. η Apple πληρώνει σε κάθε ευρώ κέρδους μόλις 1,9 λεπτά φόρο. Επίσης , ο όμιλος Amazon είχε στην ίδια χώρα κύκλο εργασιών το 2012 που έφτανε στα 8 δισεκατομμύρια ευρώ αλλά φόρο πλήρωσε μόνο περί τα 3 εκατομμύρια ευρώ.

Αυτός είναι ο βαθύς πυρήνας του καπιταλισμού. Κέρδος παντί τρόπω και πάση θυσία. Δεν μιλάω για τους ντόπιους τενεκέδες μας. Μιλάω για τους πολιτικούς -παίχτες μεγάλων κρατών που κουνάνε το δάχτυλο στους δικούς μας άξεστους. ΗΠΑ, Γερμανία, Γαλλία, Αγγλία , Ολλανδία. Η Ολλανδία πχ. είναι φορολογικός παράδεισος. Κι όμως κουνάνε το δάχτυλο όλοι αυτοί οι σάπιοι καλοθρεμμένοι στους δικούς μας πειναλέους. Γιατί; Γιατί έχουν το ηθικό-κλεπτικό ανάστημα να το κάνουν. Αυτό το ηθικό ανάστημα  που λέει κλέψε, αλλά μην σε πιάσουνε. Κλέψε με το γάντι και στα κρυφά, φτιάχνοντας πχ. φορολογικούς παραδείσους εδώ κι εκεί κι μην τα βάζεις απευθείας στη τσέπη σου. Για να έχει γοητεία και πλάκα ο καπιταλισμός.

Που να τους καταλάβουν οι δικοί μας. Δεν τους κατάλαβαν ποτέ. Βλαχαδεροί γαρ , μόλις τους δόθηκε η ευκαιρία τα ξεκοκκάλισαν όλα με τη μία και με τρεις μασέλες ταυτόχρονα. Με αποτέλεσμα να εκθέσουν τους άλλους. Τους πολιτισμένους και νοικοκυραίους κλέφτες.  Κουνάν τώρα το δάχτυλο τα «πολιτισμένα» σκύβαλα, γιατί οι δικοί μας εκτός από μικροπρεπείς διασπαθιστές δημοσίου χρήματος ήταν και ηλίθιοι συν τοις άλλοις. Βλέπεις, οι μεν κατόρθωσαν να φτιάξουν και να διατηρήσουν κράτη λειτουργούντα ενόσω κλέβανε (τους άλλους), ενώ οι δικοί μας, κανίβαλοι μέχρι το κόκκαλο και τελούντες υπό μόνιμη κλεπτική ακράτεια όλα αυτά τα 192 χρόνια , τα ξεκοκκάλισαν και εμάς τους υπηκόους τους.

Γι’ αυτό δεν μας θέλουν οι άλλοι. Οι νοικοκυραίοι κλέφτες. Τους ντροπιάζουμε που δεν τρώμε με το γάντι και το μαχαιροπίρουνο αλλά με τα χέρια χωρίς φινέτσα και στυλ.  Επειδή δεν μάθαμε ποτέ για την φινέτσα της κρυφής γοητείας της Μπουρζουαζίας (Μπονιουέλ).

Μορφωμένος, καλλιεργημένος ή απλώς θυμόσοφος;

Ο μορφωμένος άνθρωπος είναι το αποτέλεσμα της διαμόρφωσης. Είναι αυτός που έχει μια μορφή. Αυτής που αποκτάται επίκτητα, ως συνήθως με το διάβασμα. Τον αποκαλούμε πολλές φορές και «διαβασμένο». Με τη μορφή που απόκτησε ξεχωρίζει από τον άμορφο άνθρωπο. Απ' αυτόν δηλαδή που δεν έχει καμία απολύτως μορφή. . Απ’ αυτόν που δεν ξεχωρίζει από τον διπλανό του, απ' αυτόν που οι έννοιες «ύπαρξη» και «εγώ» είναι ταυτόσημες , απ’ αυτόν που γνώρισμα του είναι απλώς η μορφή του ως «ζώον δίπουν άπτερο».

Η έννοια «καλλιεργημένος» άνθρωπος (για τους λατινογενείς «κουλτουριάρης από το κουλτούρα») είναι πιο μπελαλίδικη έννοια για να εξηγηθεί. Όχι τόσο γιατί δεν συμφωνούν απαξάπαντες ότι οι έννοιες μορφωμένος και καλλιεργημένος δεν είναι έννοιες ταυτόσημες, όσο επειδή υπάρχει διχόνοια για τα ειδικά γνωρίσματα που στοιχειοθετούν τελικά τον καλλιεργημένο άνθρωπο.
Για το θέμα αυτό έχουν διατυπώσει στο παρελθόν πολλοί διανοητές διάφορους ορισμούς , μεταξύ αυτών ο Κλεμανσό, ο Σαρτρ, ο Γκράμσι, ωστόσο κανένας ορισμός  δεν έγινε τελικά καθολικά αποδεκτός , με αποτέλεσμα η δυσκολία οριοθέτησης της έννοιας του καλλιεργημένου, να συνεχίζεται ως τις ημέρες μας.

Μια καλή αρχή θα ήταν ίσως η ετυμολογική προσέγγιση του ορισμού «καλλιεργημένος ή κουλτουριάρης».

Κουλτούρα λοιπόν στα λατινικά σημαίνει καλλιέργεια. Καλλιέργεια του χωραφιού….που βρίσκεται εντός της κρανιακής κάψας. Τι κάνει λοιπόν ο γεωργός στο χωράφι του όταν το καλλιεργεί; Μα, πρώτα πρώτα, το οργώνει. Δηλαδή ξεριζώνει ένα ένα τα αγριόχορτα που υπάρχουν στο χωράφι και ανασκαλεύει την άμμο, για να είναι έτοιμη να υποδεχτεί φρέσκο λίπασμα και σπόρο.
Δεν έχει κανένα απολύτως φετίχ λατρείας των προϋπαρχόντων χόρτων. Ούτε λέει αφού έτσι τα βρήκα, ας τα αφήσω καλύτερα στη θέση τους. Ξεριζώνει τα πάντα, ανακατεύει το χώμα και το «ανοίγει» για νέα φρέσκα πράγματα. Βέβαια αν κάποιο λουλουδάκι που υπάρχει του αρέσει, το αφήνει στη θέση του. Αλλά το αφήνει στη θέση του μόνο αφού πρώτα εγκύψει και το εξετάσει εξονυχιστικά και το βρει όμορφο ή χρήσιμο ο ίδιος . Μετά πάει παραπέρα να ξεριζώσει τα διπλανά. Ξεριζώνει αυτά που «δεν του λένε τίποτα», αυτά για τα οποία αμφιβάλει για τη χρησιμότητα τουςκαι αυτά που θεωρεί βλαβερά ή μαραμένα τα καίει.
Αφού περατώσει το ξεχόρτιασμα ο γεωργός και οργώσει το έδαφος, πάει και φυτεύει τη σπορά!

Άρα, όπως ο γεωργός, έτσι και ο καλλιεργημένος άνθρωπος πρώτα εξετάζει, κρίνει, ανασκαλεύει, ξεριζώνει και μετά οργώνει τα εντός του κρανίου του. Αυτά που του παραδόθηκαν, αυτά που αταβιστικά και ορμέμφυτα κλίνει  να ακολουθήσει, αυτά που του παρουσιάστηκαν ως αξιωματικές θέσεις, μονοπάτια που πρέπει να περπατήσει .

Αυτή είναι και η μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ μορφωμένου και καλλιεργημένου ανθρώπου. Ο μορφωμένος «φορτώνει» πάνω σ΄ αυτά που βρήκε , από τα ένστικτά , την οικογένεια, την κοινωνία του, τις δικές του εγκυκλοπαίδειες. Δεν αναιρεί αυτά που προϋπήρχαν και προορίζονταν γι αυτόν. Απλώς τα διαπλάθει και τα ωραιοποιεί, τα στολίζει και τα αμπαλάρει με μόρφωση. Δεν κάνει  σε αντίθεση με τον καλλιεργημένο καμιά τομή, καμιά ρήξη. Είναι συντηρητικός και πολύ βολικός.

Δεν είναι δύσκολο να διαπιστώσει κανείς ότι ο καλλιεργημένος άνθρωπος έχει  πιο δύσκολο δρόμο να διαβεί σε σχέση με τον μορφωμένο. Και ότι κατ ' ουσίαν, είναι ένας πολύ ηθικός και γι' αυτό μοναχικός άνθρωπος. Ηθικός όχι για κάποιους έξωθεν λόγους όπως θρησκεία, οικογένεια, σχολείο, αλλά για την ίδια τη βιωματική του εμπειρία για το τί είναι καλό και τί άξίζει σε αυτόν τον κόσμο που τον πλάθει απο το μηδέν. Εκτός κι αν βρει άλλους ομοϊδεάτες στο δρόμο του. Ενώ ο μορφωμένος, δεν έχει κανένα απολύτως πρόβλημα , πρώτα να τσεπώσει το φακελάκι διατηρώντας εικονοστάσιο πχ. στο ιατρείο του και μετα να κάνει παρέα σε κάποιον άμορφο άνθρωπο. Η απόσταση μεταξύ τους δεν είναι μεγάλη. Όσα πτυχία και να έχει ο μορφωμένος.

Η Ελλάδα είναι γεμάτη από μορφωμένους ανθρώπους με πάρα πολλά πτυχία!

Τρίτη κατηγορία είναι ο θυμόσοφος άνθρωπος. Αυτός που έχει εμπειρικές γνώσεις αν και ο ίδιος ίσως ακόμη και αγράμματος. Η γνώση του βασίζεται σε προσωπική εμπειρία και η ζωή του δίνει στο τέλος, έτσι που αδιαφορεί συνεχώς για τη θεωρία, ως συνήθως δίκιο.

Δυστυχώς η Ελλάδα είναι γεμάτη από μορφωμένους ανθρώπους ,λίγους θυμόσοφους και σχεδόν καθολου καλλιερημένους. Οι μορφωμένοι άνθρωποι έχουν τελειοποιήσει εντός τους τον μηχανισμό της ψευδούς συνειδήσεως. Αυτόν τον μηχανισμό που λέει ότι αφού είμαι μορφωμένος, άρα υπερέχω και μπορώ να διατυπώσω γνώμη και άποψη για τα πάντα. Ίσως επειδή δυο γενιές πριν όλη χώρα αποτελούνταν από άμορφους ανθρώπους, να λειτουργεί πιο εύκολα σήμερα ο μηχανισμός αυτός. Ο βενζινάς ενόσω γεμίζει το ντεπόζιτο θα σου αναλύσει την προέλευση του κόσμου, ο ιατρός που πήρε φακελάκι θα σου μιλήσει για την σημασία της ορθοδοξίας, ο ταβερνιάρης θα σε συμβουλεύσει για τα CDS και θα σου αναλύσει τα πραγματικά αιτία της οικονομικής κρίσης και της κατάρρευσης των χρηματιστηρίων..

Οι καλλιεργημένοι άνθρωποι βρίσκονται όμως μόνο κατά τύχη. «Τα νυχτολούλουδα εξάλλου είναι σπάνια και χρειάζονται πολύ κοπριά για να φυτρώσουν»

Περί εκλογών

Περι εκλογών ο Λόγος

Οι αστοί τις εξυμνούν ως το απαύγασμα της δημοκρατικής διαδικασίας, οι κομμουνιστές τα μασάνε λίγο γα την σπουδαιότητα αυτού του γεγονότος, με την έννοια ότι, «τα κουκιά είναι μοιρασμένα, όπως και η τράπουλα άλλωστε» και άρα,  τίποτα το ρηξικέλευθο καλό δεν πρόκειται να βγει ως αποτέλεσμα. Ο λόγος για τις βουλευτικές εκλογές. Μιας λοιπόν διανύουμε εκλογική περίοδο, ας θυμηθούμε λίγο  την ισχύουσα εκλογική νομοθεσία για να πάρουμε μια εικόνα αν όντως είναι μοιρασμένη η τράπουλα ή αν οι κάλπες μπορούν όντως να βγάλουν εκπληκτικά και μη αναμενόμενα αποτελέσματα.

Ισχύων εκλογικός νόμος πδ. 26/2012, ν. 3231/2004, όπως τροποποιήθηκε τον ν. 3636/2008: ”ενισχυμένη αναλογική”

Σύμφωνα με τον ισχύοντα λοιπόν εκλογικό νόμο του πδ. 26/12 σε συνδυασμό με τον νόμο «Σκανδαλίδη» του 2004, σε συνδυασμό με το Ν. 3636/2008 του τότε υπουργού εσωτερικών Παυλόπουλου,  ισχύει το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής όσον αφορά την κατανομή των βουλευτικών εδρών ανάλογα με τα αποτελέσματα που θα πάρουν τα κόμματα στην κάλπη.

Υπολογισμός βουλευτικών εδρών ανά εκλογική περιφέρεια:
Καταρχήν κάθε Νομός είναι μια εκλογική περιφέρεια εκτός απο την Αττική που εχει 5 εκλογικές περιφέρειες και η Θεσσαλονίκη που έχει 2. Πόσους βουλευτές, δηλαδή έδρες , βγάζει κάθε εκλογική περιφέρεια; Ανάλογα με τον πληθυσμό της που διαρείται με το εκλογικό μέτρο. Εκλογικό μέτρο είναι το πηλίκο των δημοτών ανά επικράτεια διά τον αριθμό 288 που είναι ο αριθμός των εκλέξιμων βουλευτών. Δηλαδή  έστω οτι οι ψηφοφόροι-δημότες σ' όλη την επικράτεια είναι 9.000.000. Το εκλογικό μέτρο θα είναι 9.000.000/288= 31.250. Συνεπώς ο αριθμός βουλευτών που θα βγάλει φερ' ειπείν ο νομός Εβρου που έχει 150.000 δημότες, θα είναι 150.000/31.250= 4.

Κατανομή εδρών στα κόμματα:
Με τον εκλογικό νόμο, οι 250 έδρες από τις 300,  κατανέμονται βάσει απλής αναλογικής, οι δε 50 έδρες χαρίζονται στο πρώτο κόμμα.

Ως εκλογικό μέτρο  ορίζεται το πηλίκο της διαίρεσης που πτοκύπτει από το άθροισμα όλων των ψήφων που ξεπέρασαν το 3% : 250. Για να καθοριστεί ο αριθμός των εδρών που θα πάρει το κάθε κόμμα, γίνεται διαίρεση των ψήφων έκαστου συνδυασμού ανά επικράτεια, δια το εκλογικό μέτρο. Οι υπόλοιπες 50 έδρες παραχωρούνται στο πρώτο κόμμα. 

Καταρχήν για να μπει ένας συνδυασμός εντός Βουλής θα πρέπει να λάβει τουλάχιστον 3% επί των έγκυρων ψήφων. Αν π.χ. ψήφισαν έγκυρα 8.000.000 άτομα, ο ελάχιστος αριθμός ψήφων που πρέπει να λάβει ένα κόμμα για να μπει στη Βουλή είναι 240.000 ψήφοι. Έστω λοιπόν, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε 3.000.000 έγκυρους ψήφους ανά επικράτεια, η ΝΔ 2.600.000, το Πασοκ 600.000, η Δημάρ 600.000, το ΚΚΕ 500.000, το Ποτάμι 700.000. Για να βρούμε σε πόσες έδρες αντιστοιχούν οι ψήφοι αυτοί, θα πρέπει σύμφωνα με τα παραπάνω, να διαιρέσουμε τον αριθμό των ψήφων που έλαβε το κόμμα, δια το εκλογικό μέτρο. Αυτό είναι όπως είδαμε πάνω, το πηλίκο όλων των έγκυρων ψήφων όλων των κομμάτων που έλαβαν τουλάχιστον 3%, δια 250 . Άρα, 3.000.000 : (8.000.000: 250)= 93,75 έδρες για το Σύριζα, 81,25 για ΝΔ, 18,75 για πασοκ και δημαρ, 15,62 για ΚΚΕ και 21,87 για το ποτάμι. Επειδή το άθροισμα των ακέραιων αριθμών είναι 246=<250, θα συμπληρωθεί ο αριθμός ανά μια έδρα για κάθε κόμμα με το μεγαλύτερο δεκαδικό αριθμό. Ετσι, μια εδρα επιπλέον θα πάρει το Ποτάμι καταρχάς, απο μια έδρα το πασοκ και δημάρ και μια έδρα για τον Σύριζα. 
Αρα οι έδρες θα κατανεμηθούν ως εξής: Σύριζα 94 έδρες, ΝΔ 81, Πασοκ 19, Δημάρ 19, ΚΚΕ 15, Ποτάμι 22. Επειδή όμως χαρίζονται στο πρώτο κόμμα και 50 έδρες, τελικά ο Σύριζα θα έχει 144 έδρες.

 Συνεπώς θα απέχει από τον αριθμό της απόλυτης πλειοψηφίας των 151 εδρών, ακόμη και με την πριμοδότηση των 50 εδρών. Γίνεται αμέσως αντιληπτή η αναντιστοιχία συσχετισμών μεταξύ της βούλησης του λαού που εκφράζεται στους ψήφους που έλαβε κάθε κόμμα και της κοινονουλευτικής δύναμης τελικά του πρώτου κόμματος.  Ο λόγος είναι η εύρυθμη λειτουργία του κοινοβουλευτιισμού εις βάρος της δημοκρατίας. Τέλος πάντων.

Τώρα, μέσα στον παραπάνω αριθμό των εδρών που έλαβε κάθε κόμμα, θα πρέπει να υπολογιστούν/συμπεριληφθούν και οι βουλευτές επικρατείας.

Κατανομή εδρών επικρατείας

Για αυτές τις 'εδρες, το εκλογικό μέτρο είναι το σύνολο των έγκυρων φήφων δια τον αριθμό 12 που είναι ο αριθμός των βουλευτών επικρατείας. Αρα με 8.000.000 το εκλογικό μέτρο είναι 8.000.000/12= 666.666. Κάθε κόμμα βγάζει τόσους βουλευτές επικρατείας όσο είναι το πηλικο του συνόλου ψήφων που έλαβε δια του ανω εκλογικού μέτρου. Δηλαδη στο πάνω παράδειγμά μας,  ο Σύριζα θα βγάλει 4,5 (3.000.000/666.666), η ΝΔ 3,75, το Πασοκ και Δημάρ από 0,9, το ΚΚΕ 0,75 και το Ποτάμι 1,05. Επειδή οι πάνω ακέραιοι αριθμού υπολοίπονται το 12 που είναι οι βουλευτες επικρατείας, συμπληρώνεται ανάλογα με το μεγαλύτερο δεκαδικό αριθμό , δηλαδή το Πασοκ και η Δημάρ θα βγάλουν απο 1 βουλευτή επικρατείας , το ΚΚΕ 1 και η ΝΔ άλλον 1 επιπλέον και θα έχει 4 συνολικά, όπως ο Σύριζα που θα βγάλει 4 βουλευτές επικρατείας και το Ποτάμι θα έχει 1 βουλευτή επικρατείας.

Κατανομή εδρών ανά εκλογική περιφέρεια. 
Το πόσες έδρες θα πάρει το τάδε ή το δείνα κόμμα , ας πουμε, στο Νομό Εβρου που έχει όπως είδαμε 4 βουλευτικές έδρες, καθορίζεται ανάλογα με το εκλογικό μέτρο που είναι το σύνολο των έγκυρων ψήφων που υπήρχε στον νομό, διά τον αριθμό εδρών. Δηλαδή ο Νομός Εβρου έχει ας πουμε 150.000 δημότες. Εγκυροι ψηφοι 120.000. Αρα το εκλογικό μέτρο είναι 120.000/4=30.000. Αν ο Σύριζα έλαβε στο νομό Εβρου 50.000 εγκυρους ψήφους, η ΝΔ 60.000 και το Ποτάμι 10.000, τότε ο Σύριζα θα λάβει απο τις 4 έδρες του νομού τις 2 (50.000/30.000=1,6), η ΝΔ 2 (60.000/30.000=2) , το Ποτάμι 0 (10.000/30.000=0,3).

 Πολλές φορές,  τα αποτέλεσμα των εκλογών  είναι για ορισμένους γνωστά πριν καν αυτές γίνουν. Καλή ψήφο!

Ο ορισμός της ευτυχίας εντοπίζεται σ'ένα κενό. Οχι οπως λεμε ενα κενό σχημα λόγου, αλλα σ' ενα πραγματικο κενό και μάλιστα σ' ενα αρνητικο κενό. Σ' ενα gap. Σ'ενα κενό μεταξύ του "θέλω" και του "έχω". Οσο μεγαλύτερο ειναι το κενό μεταξυ αυτων των δυο συνιστωσων, τόσο μεγαλύτερη η δυστυχία του ανθρωπου. Και όλα τα αλλα περι πνευματικων αξιων και της δι ' αυτων απορρεουσας ευτυχιας, ειναι χριστινακα crap. Tο κενό και η δυστυχία τελούν σε αναλογική σχεση μεταξυ τους. Οσο μεγαλυτερο το κενο, τοσο μεγαλυτερη η δυστυχια.Το " θέλω" δεν ειναι απαραιτητα να ειναι παντα υλικής υπόστασης δηλ. να αφορα χρηματα, αλλα ως συνηθως και σε τελική ανάλυση όπως ελεγε ο Καρολος, αφορα πάντα το χρήμα. Ακόμα και η πατριδα πχ., ως το υπερτατο αυλο αγαθο, ειναι εν τελει αθροισμα οικοπεδων, εχον σχεση με χρηματα. Ενιγιουει. Μπορει βεβαια το "θελω" ας πουμε, να ειναι το ξαναντωμαμα με εναν παλιο φιλο, να τα ξαναφτιαξω με την πρωην μου, να ξαναδω τον χαμενο αδερφο μου αλλα στο 99,9 % των περιπτωσεων ,θα εχει αμεσα ή έμμεσα σχεση με χρηματα κι ας αποσκοπει εμφανως σε σκοπο μη χρηματικό οπως τα παραπανω παραδειγματα, που εκλπηρωνονται με χρημα πιο ευκολα. Αφου ας πουμε αν εχω χρηματα, θα τρεξει να με βρει η πρωην μου απο μονη της και ο αδερφος μου θα βαλει την Νικολουλη να με βρει παση θυσια.
 

Το θεμα ειναι οτι, στην επιστημη ειναι δεδομενη η αυξητικη σχεση του "θελω" με το επιπεδο καλλιεργειας, παιδειας, γνωσης του ανθρωπου. Με αλλα λογια, οσο πιο μορφωμενος καποιος, τοσο περισσοτερα τα "θελω " και οι απαιτησεις του.
Η εξελικτικη προεια του ανθρωπου στο διαβα των χιλιετιων, χαρακτηριζεται απο μια συνεχης αλλιεργεια, παιδεια, γνωση. Αρα συμφωνα με τα παραπανω, αναγκαια ειναι και η αυξηση και η πληθυνση των "θελω" του. Τα "θελω" μπορει να μην σταματουν ποτε αφου δεν σταματα η ιστορικη εξελιξη και η συνυφασμενη μαυτην καλλιεργεια του ανθρωπου, σταματουν ομως τα "εχω" του. Δοτι ο μεγιστος αριθμος ισης κατανομης των "εχω' σ ενα κλειστο κυκλωμα οπως ειναι η γη μ αυτο το κοινωνικο συστημα, εχει φτασει και ξεπερασει το πικ του και πηρε ηδη την κατιουσα. Αποτελεσμα: Στο μελλον ολο και περισσοτεροι ανθρωποι καλλιεργημενοι με πολλα "θελω", θα τελουν σε αναντιστοιχια με τα "εχω" τους και θα ειναι πιο δυστυχισμενοι. Επιμυθιον της ολης ιστοριας: Μεινετε οσο μπορειτε πιο αγραμματοι για να εχετε λιγοτερα "θελω" και γι αυτο να μην επιθμειτε τα "εχω". Αλλιως , φτιαξτε ενα αλλο κοινωνικο-οικονομικο συστημα .